W 1939 miało 5931 mieszkańców. Podczas II wojny światowej miasto nie ucierpiało aż do wkroczenia Armii Czerwonej w lutym 1945 r. Radzieccy żołnierzy byli autorami największej katastrofy w dziejach miasta, niszcząc ponad 65% zabudowy, w tym całkowicie rynek i jego otoczenie. Po wojnie historyczna starówka nie została odbudowana. W latach sześćdziesiątych XX wieku zastąpiono ją blokami z wielkiej płyty.

Powstała Warmińska Fabryka Maszyn Rolniczych Warfama, filia Zakładów Przemysłu Cukierniczego Jutrzenka, fabryka mączki drzewnej, mleczarnia i zakłady drzewne. 14 maja 1960 prymas Polski kardynał Stefan Wyszyński przywrócił kapitułę kolegiacką.

W latach 1958–1972 miasto było siedzibą gromady Dobre Miasto, do niej nie należąc. W latach 1975–1998 w województwie olsztyńskim.

Zabytki Gotycki kościół Najświętszego Zbawiciela i Wszystkich Świętych – druga co do wielkości świątynia Warmii. Budowla wzniesiona została pomiędzy 1357 a 1395 r., zakończenie wieży przeciągnęło się do początku XVI w. Zachowało się bogate wyposażenie z XV – XVIII w. Od południa przylegają zabudowania kolegium, złożone z trzech skrzydeł usytuowanych wokół dużego dziedzińca. Tytuł bazyliki mniejszej od 1989. Rzeźba Madonny z XV wieku. Późnobarokowy ołtarz z 1748. Epitafium biskupa warmińskiego A. Ch.