Według tradycji miasto zostało założone ok. roku 2925 p.n.e. Franke (2003) natomiast podaje, że Memfis wspominane jest jako rezydencja królów od ok. roku 3000 p.n.e. O jego wcześniejszej historii nic nie wiadomo. Za czasów I dynastii w Memfis znajdowały się pałac królewski, nekropole wyższych urzędników oraz świątynia patrona miasta – boga Ptaha. Ptah był opiekunem artystów i rzemieślników, a także według mitologii memfickiej bóg stwórca, który stworzył człowieka z mocy serca i mowy. Świątynia Ptaha była główną budowlą miasta.
O świetności Memfis w tym okresie świadczą nekropole królów i dostojników państwowych, m.in. w Sakkarze.
Stare Państwo – od ok. 2675 do ok. 2170 p.n.e. Okres rozkwitu Memfis przypada na rządy III i IV dynastii. Egipski historyk z tego okresu – Manethon – określa III i IV dynastię mianem dynastii memfickich.
O świetności Memfis w tym okresie świadczą królewskie grobowce: piramida (schodkowa) Dżesera w Sakkarze, dwie piramidy Snofru w Dahszur, trzy wielkie piramidy – Cheopsa, Chefrena i Mykerinosa – w Gizie oraz mastaba Szepseskafa. Grobowce królewskie otaczają rozlegle nekropole z grobami urzędników i dostojników państwowych.