Prizonizacja – proces przystosowania się człowieka (osadzonego) do warunków panujących w zakładzie karnym lub areszcie śledczym. Polega na przyswojeniu wartości, norm i wzorów zachowania, które występują w społeczności więziennej. Dotyczą one np. spożywania posiłków, ubierania się, zachowania względem więziennej administracji czy posługiwania się gwarą więzienną. Koncepcję prizonizacji stworzył amerykański socjolog i funkcjonariusz więzienny Donald Clemmer.

Wpływ na przebieg procesu prizonizacji mają: doświadczenie z wcześniejszych skazań; czas pozbawienia wolności; związek osadzonego ze światem zewnętrznym; stopień akceptacji środowiska więziennego; stopień identyfikacji z grupą przestępczą.

Przyjęcie zasad panujących w zakładzie karnym lub areszcie śledczym służy łagodzeniu dolegliwości związanych z pozbawieniem wolności. Integracja z nieformalnym środowiskiem więziennym oraz utrwalenie norm i wzorów zachowań przestępczych mogą jednak doprowadzić do bezkrytycznej akceptacji przestępczości.