Efekt gapowicza (), niepoprawnie nazywany również problemem wolnego jeźdźca, jeździec na gapę, pasażer na gapę, efekt pieczeniarza – zagadnienie ekonomiczne dotyczące efektywności alokacji zasobów na rynkach dóbr o wysokich kosztach wykluczenia z konsumpcji.
„Gapowicz” to osoba, która korzysta z dóbr lub usług nieodpłatnie lub w stopniu przewyższającym jej udział w kosztach ich wytworzenia. Problem ten często dotyczy dóbr publicznych. Jest istotny z punktu widzenia wpływu na rachunek ekonomiczny i związanej z tym podaży tej kategorii dóbr.
Opis thumb|300px|Efekt gapowicza na rynkach dóbr publicznych i prywatnych Gdy liczba „gapowiczów” będzie zbyt wysoka, może dojść do sytuacji, że zabraknie środków na sfinansowanie dóbr publicznych.
Po prawej stronie zilustrowane zostało zjawisko gapowicza, które przedstawia krzywą możliwości produkcyjnych, czyli kombinacja dóbr publicznych i prywatnych.