Mogą one też stanowić role schronień dla różnych organizmów, w tym ryb chcących odpocząć w spokojniejszej wodzie, planktonu preferującego spokojniejszy nurt, rolę bogatych żerowisk, wylęgarni i odchowalni wielu organizmów, w tym wielu ryb, głównie fitofilnych, zasilają też w pokarm (wynoszony z nich przez wodę) główny nurt rzeki.
Ogólnie środowisko starorzeczy wzbogaca wachlarz warunków, a więc i różnorodność, a także bogactwo życiowe rzeki. Po wielkich wodach, gdy główny nurt może być prawie pozbawiony organizmów, środowiska te dostarczają ich rzece i umożliwiają szybkie odradzanie się biocenoz.
Sukcesyjnemu wypłycaniu starorzeczy w sposób naturalny może zapobiegać ich przepłukanie i wyniesienie osadu dennego przez wody powodziowe. Największe zagrożenie dla zachowania starorzeczy i ich biocenoz stanowią obwałowanie i ich regulacja. W wyniku działalności człowieka większość dolin rzecznych przestała pełnić naturalne funkcje w środowisku. Regulacja rzek w większości przypadków wiązała się z przebudową koryta rzeki, polegającą na wyprostowaniu, a tym samym skróceniu jej biegu oraz na pogłębieniu koryta. W przekształconych dolinach zahamowana zostaje dynamika naturalnych procesów fluwialnych związanych z regularnymi zalewami przez tzw.