Pterodactylus (gr. „skrzydłopalcy”) – rodzaj niewielkiego pterozaura należącego do podrzędu pterodaktyli żyjącego w okresie późnej jury na terenie współczesnej Europy. Pterodaktyl był pierwszym odkrytym gadem latającym. Tak jak u wszystkich pterozaurów, jego skrzydła były zbudowane ze skórnej błony rozpiętej między wydłużonym czwartym palcem przedniej kończyny, z rozpiętością wynoszącą co najmniej 1,06 metra. Część opisanych gatunków pierwotnie zaliczanych do tego rodzaju jest dużo mniejsza, lecz prawdopodobnie zostały one opisane na podstawie szczątków młodych pterodaktyli lub innych, blisko z nim spokrewnionych, późnojurajskich pterozaurów, takich jak germanodaktyl lub gnatozaur.

Tryb życia Kształt zębów wskazuje, że pterodaktyl był głównie rybożerny (mięsożerny). Mając czaszkę o długości ok. 20 cm mógł bez trudu zjadać ryby z rodzaju Leptolepides, osiągające zwykle 5–8 cm długości. Według Bennetta (2013) mógł on unosić się na powierzchni wody podobnie jak dzisiejsze kaczki i nurkować by łowić ryby. Mógł też latać nisko nad powierzchnią wody i chwytać będące blisko powierzchni ryby bez zanurzania się, albo nurkować podobnie jak dzisiejsze głuptaki czy pelikany. Pod żuchwą pterodaktyla występował skórny worek, który jednak różnił się budową od worka pelikanów.