Etymologia Theropithecus: thēr „dzika bestia”; πιθηκος pithēkos „małpa”. gelada: nazwa używana przez ludy zamieszkujące Etiopię na określenie dżelady. obscurus: „ciemny, mroczny”.
Występowanie Dżelada brunatna występuje w zależności od podgatunku: T. gelada gelada – dżelada brunatna – Etiopia (na północ od jeziora Tana i na zachód od rzeki Tekkezje). T. gelada obscurus – dżelada ciemna – Etiopia (na południe od jeziora Tana i na wschód od rzeki Tekkezje).
Morfologia Długość ciała (bez ogona) samic 50–65 cm, samców 69–75 cm, długość ogona samic 33–41 cm, samców 46–50 cm; masa ciała samic 12–16 kg, samców 20–30 kg. Sierść na grzbiecie ciemnobrązowa, na spodzie ciała jaśniejsza, szara lub szarawobiała. Otwory nosowe umiejscowione z boku nosa. Występuje charakterystyczne jasne obramowanie oczu. Ogon zakończony pędzlem. Z przodu długie włosy tworzą rodzaj płaszcza, skóra na piersi i gardzieli nieowłosiona, czerwona, o zabarwieniu i wyglądzie zależnym od cyklu płciowego samicy. U samców twarz okolona długimi bokobrodami, występuje bujna grzywa.