Aleksiej Nikołajewicz Kuropatkin (; ur. w powiecie chołmskim guberni pskowskiej, zm. 16 stycznia 1925 w majątku Szeszurino, w powiecie toropieckim guberni pskowskiej) – generał piechoty (1900), generał adiutant (1902), rosyjski Minister Wojny w latach 1898-1904, często obarczany odpowiedzialnością za główne porażki Rosjan w czasie wojny rosyjsko-japońskiej, szczególnie w bitwie pod Mukdenem i bitwie pod Liaoyang.
Życiorys Kształcił się w Korpusie Kadetów i 1 Pawłowskiej Szkole Wojskowej. Promowany na stopień oficerski w 1866 w 1 turkiestańskim batalionie strzeleckim. Służył w Turkiestanie. Uczestnik wojen o podporządkowanie przez Rosję Azji w latach 1866–1868, 1875–1877.
W 1874 ukończył Nikołajewską Akademię Sztabu Generalnego. Po zakończeniu akademii służył w Turkiestańskim Okręgu Wojskowym. Od 16 grudnia 1875 starszy adiutant sztabu okręgu, od 1876 oficer do zadań specjalnych sztabu okręgu. W 1877 skierowany do sztabu głównego armii uczestniczącej w wojnie rosyjsko tureckiej 1877-1878. Za udział w działaniach wyróżniony orderem Świętego Jerzego 4. stopnia i złotą bronią. Od lipca 1877 starszy oficer do zadań specjalnych Naczelnego Dowódcy Wielkiego Księcia Mikołaja Mikołajewicza. Od września 1877 do września 1878 szef sztabu 16 Dywizji Piechoty. Od września 1878 adiunkt w Mikołajewskiej Akademii Sztabu Generalnego.