thumb|Włóczkowie na Rynku Głównym w Krakowie. Pochód Lajkonika 2015 Włóczkowie (łac. defuitatores lignorum) – dawni flisacy, którzy zajmowali się spławianiem drewna na Wiśle.
Jako grupa zawodowa pojawili się w XIV wieku, a pierwsze wzmianki o krakowskich flisakach pochodzą z dokumentu króla Kazimierza Wielkiego z 1363. W XV i XVI wieku, włóczkowie stworzyli kongregację; w XVI wieku posiadali już własną pieczęć i statut. Z roku 1624 pochodzi pierwszy znany statut włóczków; kolejny, obowiązujący do końca I Rzeczypospolitej pochodzi z 1633. Z tego samego roku datuje się przywilej króla Władysława IV potwierdzający prawo spławiania drewna przez włóczków.
Godłem włóczków był orzeł w koronie trzymający w jednej łapie topór, a w drugiej osękęEncyklopedia Krakowa, Wydawnictwo PWN, Warszawa-Kraków 2000, s. 1056. (według innych źródeł godłem był orzeł nad skrzyżowanymi wiosłami). Siedzibą włóczków był obszar między prawym brzegiem Rudawy a Wisłą (Zwierzyniec). Kongregacja włóczków nie była cechem, ponieważ działała poza obszarem gminy miejskiej i nie podlegała jej władzom, lecz bezpośrednio wielkorządcy na WaweluZbigniew Góralski: Urzędy i godności w dawnej Polsce, Warszawa 1998, s. 127.. Spławianie drewna – istotnego surowca dla kopalń w Wieliczce i Bochni znajdowało się pod wyłączną zwierzchnością monarchy.