Według kultury azteckiej Montezuma II okazując Cortésowi życzliwość po jego przybyciu, starał się podkreślić jedynie swoją wyższość i dominacjęMatthew Restall, Seven myths of the Spanish conquest, Oxford University Press, Oxford and New York 2004, ..
Bartolomé de Las Casas, dominikański duchowny, który spędził dużą część swojego życia w Nowym Świecie, był jednoznacznym krytykiem metod stosowanych przez hiszpańskich kolonizatorów. W swoim dziele Krótka relacja o wyniszczeniu Indian (hiszp. Brevísima relación de la destrucción de las Indias) opublikowanym w 1552 roku, oskarża Hernana Cortesa i jego popleczników o okrucieństwo i zbrodnie o charakterze odpowiadającym dzisiejszej definicji czystek etnicznych.
Zobacz też Podbój Meksyku przez Hiszpanów
Przypisy Hugh Thomas, Podbój Meksyku (przeł. M. Lewicka), Wyd. „Książnica”, Katowice 1998, .