Niektóre gatunki na początku zarodnikowania wytwarzają mniejsze zarodniki o prostszej budowie ścian, niż późniejsze zarodniki, które są lepiej przygotowane do przetrwania w niesprzyjających warunkach. U niektórych gatunków zmienność rozmiarów jest tak duża, że mówi się o ich różnozarodnikowości. Wielkość zarodników jest ważną cechą diagnostyczną przy rozróżnianiu gatunków. Aby otrzymać wiarygodne dane, do pomiaru identyfikacyjnego bierze się 10–20 zarodników z młodych i starych owocników w stanie świeżym, a przy eksykatach 25 lub więcej, następnie oblicza się liczbę Q oraz jej wartość średnią (Qav).
Najczęściej spotykane kształty bazydiospor (Q = stosunek długości do szerokości): kuliste (globose) – Q = 1–1,05 niemal kuliste (subglobose) – Q = 1,05–1,15 szeroko elipsoidalne (broadly ellipsoid) – Q = 1,15–1,3 elipsoidalne (ellipsoid) – Q = 1,3–1,6 cylindryczne (cylindrical) – Q = 1,6–2 wąsko cylindryczne (narrowly cylindrical) – Q = 2–3 allantoidalne (allantoid) – Q = 3–4 wrzecionowate (fusiform) – Q = 4–6.