Po wybuchu I wojny światowej został wiceprezesem Suwalskiego Gubernialnego Komitetu Obywatelskiego (12 grudnia 1914).
Po akcie 5 listopada, w związku z polonizacją sądownictwa w okupowanym przez Państwa Centralne Królestwie Polskim latem 1917 roku mianowano Romana podprokuratorem w Sądzie Okręgowym, a po upływie roku – podprokuratorem w Sądzie Najwyższym Królestwa Polskiego.
Gdy Polska odzyskiwała niepodległość, Walery Roman, już wówczas związany z obozem Józefa Piłsudskiego, powrócił w listopadzie 1918 na Suwalszczyznę, okupowaną jeszcze przez Niemców w ramach tzw. Ober-Ostu. Powierzono mu prace przygotowawcze do otwarcia w Suwałkach Sądu Okręgowego. Suwalczanie wybrali go w skład Tymczasowej Rady Obywatelskiej Okręgu Suwalskiego, zaś rząd Jędrzeja Moraczewskiego dał pełnomocnictwa do prowadzenia pertraktacji ze stroną niemiecką w sprawie ewakuacji jej wojsk i przejęcia administracji cywilnej.
Spory z Niemcami i Litwinami trwały ponad rok. W tym czasie (lipiec 1919) Roman na czele delegacji suwalczan jeździł do Belwederu oraz Paryża w celu ustalenia polsko-litewskiej linii demarkacyjnej i uwolnienia Suwałk spod okupacji niemieckiej.