Złote jabłko. Powieść – powieść współczesna Józefa Ignacego Kraszewskiego, pochodząca z wołyńskiego okresu jego twórczości, wydana w 1853Zob. Chronologiczne zestawienie dzieł Kraszewskiego, [w:] Wincenty Danek,Józef Ignacy Kraszewski, Wiedza Powszechna, Warszawa 1973.. Jej nowe, poprawione wydanie ukazało się w 1873 u Gubrynowicza i Schmidta we Lwowie i u M. Glücksberga w Warszawie. W 1935 została wydana przez M. Arcta jako tom 125 „Biblioteki Wielkich Pisarzy”. Miała też kilka wydań powojennych (głównie w wydawnictwie „Czytelnik”).
Treść Humorystyczna opowieść o zamożnej kupieckiej rodzinie Balów, która przenosi się z Warszawy do ziemiańskiego majątku nad Horyniem. Akcję napędza splatająca się ściśle z wątkami romansowymi intryga majątkowa.
Warszawski kupiec Bal – człowiek krewki, ale o dobrym sercu, wiedzie spokojny i dostatni żywot, ciesząc się powszechnym szacunkiem. Któregoś dnia od swego partnera do gry w mariasza, z zamiłowania heraldyka, dowiaduje się, że istniała niegdyś szlachecka rodzina Balów. Przekonany, że muszą to być jego przodkowie, wpada w manię szlachetczyzny – postanawia porzucić handel i rozpocząć żywot ziemianina.