Wątki autobiograficzne Kraszewski, tworząc humorystyczną postać poczciwego kupca, którego słabostką okazuje się próżność, obdarzył go wieloma rysami własnego charakteru. Także kłopoty Balów, którzy padają ofiarą różnych intryg: najpierw wprowadzeni w błąd kupują zadłużony majątek za cenę wielokrotnie przewyższającą jego wartość, potem cierpią wskutek knowań dotychczasowego zarządcy Zakala, borykając się jednocześnie z wrogością mieszkańców okolicy – są echem przeżyć samego pisarza z wołyńskich czasówCo sam autor przyznaje w słowie wstępnym do drugiego wydania (1873), stwierdzając m.in., że „jest ona [powieść] owocem studiów i doświadczenia”.. Przedstawione w karykaturalny sposób postaci spiskujących przeciw Balom intrygantów są prawdopodobnie portretami autentycznych osóbWincenty Danek, dz. cyt., s. 216–217..
W kręgu powieści biedermeierowskiej Napisane przed powstaniem styczniowym Złote jabłko, podobnie jak niektóre inne powieści Kraszewskiego z tego okresu twórczości (Komedianci, Powieść bez tytułu), zaliczane są do grupy powieści biedermeierowskich – utworów, które różniły się zarówno od dominującego w tym okresie w literaturze krajowej schyłkowego romantyzmu, jak i od powstającej właśnie literatury organicznikowskiej, głównie powieści z