Jezioro Tarnowskie Wielkie zostało zakwalifikowane jako bardzo podatne na degradujące wpływy zewnętrzne, w związku z czym zostało zaliczone do III kategorii podatności na degradację. Oznacza to, że jest to jezioro o słabych warunkach naturalnych. Negatywny wpływ na ten wskaźnik mają niewielka głębokość średnia, niski wskaźnik stratyfikacji termicznej, niski współczynnik Schindlera oraz dość duży procent wymiany wód w ciągu roku (60%). Pozytywnie na odporność jeziora wpływa wyłącznie położenie na obszarach leśnych.

Przyroda Jezioro znajduje się na obszarze chronionego krajobrazu o nazwie Pojezierze Sławsko-Przemęckie oraz na obszarze chronionym w ramach programu Natura 2000. W drugim przypadku dyrektywę ptasią reprezentuje Obszar Natura 2000 Pojezierze Sławskie.

W okresie 2011–2021 wśród ryb w jeziorze częściej występowały: kiełb, lin, różanka, leszcz, krąp, płoć, wzdręga, jaź, ukleja i okoń. W fitoplanktonie dominują okrzemki, zwłaszcza Fragilaria crotonensis. W 2021 istotny był udział różnowiciowca Uroglenopsis americana. Wśród okrzemek bentosowych dominuje Achnanthidium minutissimum, a ustępują mu Epithema sorex i Epithemia adnata. W zoobentosie duże liczebności osiąga ośliczka wodna.