thumb|Cmentarz żydowski, ok. 1657, Detroit Institute of Arts thumb|Widok Haarlemu z blichami, ok. 1665, Kunsthaus Zürich|alt= thumb|Wiatrak w Wijk koło Duurstede, ok. 1670, Rijksmuseum, Amsterdam thumb|Pejzaż zimowy, ok. 1670, Muzeum Thyssen-Bornemisza Jacob Izaakszoon van Ruisdael lub Ruysdael (ur. ok. 1628 w Haarlemie, zm. 14 marca 1682 tamże) – holenderski malarz, pejzażysta i grafik.
Życiorys Nazwisko rodzinne brzmiało Gooyer, ale bracia Salomon i Isaack (stryj i ojciec Jacoba) zmienili je na Ruisdael („szumiąca kaskada”), od nazwy pobliskiego zamku. Po śmierci pierwszej żony Isaack van Ruisdael poślubił w roku 1628 Maycken Cornelis. Jacob już jako chłopiec nie zastanawiał się długo nad wyborem zawodu – chciał być malarzem, jak ojciec i stryj. To od nich pobierał pierwsze lekcje. O malarstwie ojca, Isaacka, niewiele wiadomo. Zajmował się on oprawianiem obrazów i handlem sztuką, oraz projektowaniem motywów na tkaninach ozdobnych.