Zakład Doskonalenia Zawodowego – stowarzyszenie bądź inna osoba prawna prowadząca działalność edukacyjną w zakresie szkolnictwa zawodowego, organizująca kursy i szkolenia zawodowe, prowadząca szkoły zawodowe, zrzeszona w Związku Zakładów Doskonalenia Zawodowego.
Historia Zakłady Doskonalenia Zawodowego swoimi korzeniami sięgają często XIX wieku. Wywodzą się z instytucji dokształcających powstałych w tym okresie dla potrzeb rzemiosła, odczuwającego niedobór wykwalifikowanych pracowników. Za początek Zakładów Doskonalenia Zawodowego uznano rok 1861, kiedy to w Warszawie rozpoczęto organizowanie odczytów dla rzemieślników. Głównym obszarem działania ówczesnych instytucji szkolenia zawodowego były ziemie zaboru rosyjskiego.
W dwudziestoleciu międzywojennym szkoleniami zawodowymi zajmowały się Instytuty Rzemieślniczo-Przemysłowe. Wiele z nich kontynuowało w podziemiu swoją działalność na terenie Generalnego Gubernatorstwa w okresie okupacji niemieckiej ziem polskich.
Po 1945 roku zreorganizowano szkolenie zawodowe, tworząc Instytuty Naukowe Rzemiosła.