Trudno być bogiem (ros. Трудно быть богом) – powieść z 1964 autorstwa Arkadija i Borysa Strugackich. Osadzona w stworzonym przez nich wszechświecie (jak treść większości ich książek), gdzie zjednoczona ludzkość wolna od chorób, niewiedzy, dogmatów religii, chciwości i głodu, dzięki nauce i rozwojowi technicznemu, bada otaczający ją kosmos starając się nieść w nim ideały humanizmu, wolności i oświecenia. Swoistą kontynuacją tej powieści jest sztuka, napisana także przez Strugackich.
Polskie wydania 1974 Iskry; razem z opowiadaniem Drugi najazd Marsjan; tłum. Irena Piotrowska 1983 Czytelnik; razem z opowiadaniem Drugi najazd Marsjan; tłum. Irena Piotrowska 1996 S.R.; razem z posłowiem Lecha Jęczmyka 2008 Prószyński i S-ka; tłum. Irena Piotrowska
Ekranizacje 1990 Trudno być bogiem (Es ist nicht leicht ein Gott zu sein); reż. Peter Fleischmann, w roli głównej Edward Żentara 2013 Trudno być bogiem (Trudno byt' bogom); reż. Aleksiej German