Dwanaście ogniw współzależnego powstawania (skt: प्रतीत्यसमुत्पाद, pratītyasamutpāda; pali: paticca-samuppāda; tyb.: rten.cing.'brel.bar.'byung.ba; chin.: 緣起) – obok Czterech Szlachetnych Prawd jeden z głównych poglądów używanych w buddyzmie. Dwanaście ogniw współzależnego powstawania opisują proces istnienia w Samsarze. Spotyka się też interpretację, że Paticca-Samuppāda opisuje w szczególności Pierwszą i Drugą Szlachetną Prawdę o Istnieniu i Przyczynie Cierpienia.
Podstawowa formuła tekstu w języku pali Tattha avijjāpaccayā sankārā, sankhārapaccayā viññānapaccayā nāmarūpam, nāmarūpapaccayā salāyatanam, salāyatanapaccayā phasso, phassapaccayā vedanā, vedanāpaccayā tanhā, tanhāpaccayā upādānam, upādānapaccayā bhavo, bhavapaccayā jāti, jātipaccayā jarāmarana-soka-pravideva-dukkha-domass'-upāyāsā sambhavanti. Evam etassa kevalassa dukkhakkhandhassa samudayo hotĭ yi. Ayam ettha paticcasamuppādanayo.
Mahāpadāna Suttanta Dīgha Nikāya (D II. 30 sq. ; cp. Dial. II. 24 sq.)