Dla gazów, jak i dla innych substancji pod wysokim ciśnieniem, istnieje potrzeba rozróżnienia pomiędzy różnymi warunkami brzegowymi rozważanego procesu (wartości znacznie różnią się w różnych warunkach). Typowym procesem, dla którego pojemność cieplna może zostać zdefiniowana może być proces izobaryczny (stałe ciśnienie ) lub izochoryczny (stała pojemność, ). Odpowiednie ciepła właściwe mogą być wyrażone jako:
Wykorzystując wcześniejsze równania, dzieląc przez masę otrzymamy zależność:
Parametrem związanym z jest objętościowa pojemność cieplna. W praktyce technicznej, dla ciał stałych i cieczy oznacza objętościową pojemność cieplną, raczej niż tę przy stałej objętości. W takich przypadkach, pojemność cieplna wyrażana na masę (ciepło właściwe) zapisywana jest z indeksem dolnym jako Z powyższych zależności, dla ciał stałych, wynika zapis: