thumb| thumb|struktura aleksandrytu Aleksandryt – minerał, kamień szlachetny, rzadka, przezroczysta odmiana chryzoberylu. W zależności od oświetlenia zmienia barwę: w świetle dziennym jest zielony, w sztucznym oświetleniu – czerwony (zjawisko fluorescencji spowodowane obecnością metali chromu i żelaza w kryształach aleksandrytu). Nazwany na cześć przyszłego cara Aleksandra II w 1842. Został odkryty przypadkowo, w dolinie rzeki Tokowaja, w pobliżu Jekaterynburga na Uralu, podczas poszukiwania szmaragdów. Wykazuje niską dyspersję wynoszącą 0,015. Wykazuje dwójłomność na poziomie 0.008 - 0.012. Przezroczysty do półprzezroczystego. Może być nieprzezroczysty i zawierać inkluzje (efekt kociego oka). Wykształca bliźniaki, szczególnie spłaszczone w kształcie serca.