Pogotowie opiekuńcze – instytucja zajmująca się wychowaniem i opieką młodzieży. Trafiają do niej dzieci znajdowane na ulicy, uciekające z domów lub innych placówek wychowawczo-opiekuńczych, niepełnoletnie ofiary przemocy domowej lub małoletni przestępcy, przebywając w tej placówce w czasie trwania procesu sądowego. Okres pobytu w pogotowiu nie powinien przekraczać 3 miesięcy, choć może być maksymalnie przedłużony o dalsze 3 miesiące (brane są pod uwagę trwające sprawy dotyczące wychowanka, lub też ukończenie roku szkolnego), formalnie maksymalnym okresem jest 6 miesięcy.
Głównym celem Pogotowia Opiekuńczego jest pomoc dzieciom i młodzieży (11–18 lat) znajdującej się w trudnej sytuacji oraz wymagających zapewnienia opieki całodobowej. Celem działania pogotowia opiekuńczego jest: powrót dziecka do własnej rodziny, umieszczenie go w placówce zastępującej rodzinę (np. dom dziecka lub podobnej), czy też w innej, odpowiedniej placówce (socjalizacyjnej, resocjalizacyjnej).