Dobra passa króla Czaki skończyła się po śmierci Nandi, Ukochanej Matki (1827). Zarządzeniem króla "żadne ziarno nie może zostać posadzone przez rok pod karą śmierci, żadne mleko nie może być zebrane przez rok pod karą śmierci, żaden mężczyzna nie może spać z kobietą przez rok pod karą śmierci".
Oszalały król zaczął poza tym wymierzać na oślep wyroki śmierci, również wśród najbliższych osób ze swojego otoczenia. Taki wyrok dosięgnął również jednego z najbliższych przyjaciół Czaki, indunę o imieniu Mzilikazi. Ten jednak dysponował liczbą ponad 5000 wojowników (na których też wydano wyroki śmierci), więc się zbuntował. Oddziały, które Czaka wysłał przeciwko niemu, zostały rozgromione, a ich resztki - wcielone do armii Mzilikaziego, który poszedł na północ i stworzył tam nowe plemię o nazwie Matabele.
Czaka Zulus został zamordowany 22 września 1828 roku przez swoich przyrodnich braci, Mhlangane i Dingane. Dingane zajął miejsce Czaki i został królem. Czaka został pochowany przez braci w nieoznakowanym grobie niedaleko wsi Stanger w Natalu.
Wpływy kulturowe W ustnej tradycji opowiadany jest epos o Czace, spisany w XX wieku (polskie tłumaczenie dostępne w książce Eposy Czarnej Afryki, red. W. Leopold, Warszawa 1977). W 1986 powstał południowoafrykański miniserial Zulus Czaka.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Królowie Zulusów Kategoria:Urodzeni w XVIII wieku Kategoria:Zmarli w 1828 Kategoria:Zamordowani monarchowie