14 Pobyt cara w Spale Spała dokument kinematograf 1898 ?
Publicystyka thumb|Pionierska publikacja Matuszewskiego Nowe źródło historii z 1898 roku omawiająca archiwizacyjną funkcję filmu. Matuszewski zasłynął jako pionier myśli filmowej. Był pierwszym teoretykiem filmu, który podkreślał ogromną wagę dokumentacyjną kina, postulując jednocześnie stworzenie archiwum filmowego, gdzie materiały filmowe byłyby chronione i zachowane dla przyszłych pokoleń. Jego dwa ważne teksty na ten temat ukazały się w formie broszur w języku francuskim w Paryżu. Uchodzą one za pierwsze manifesty programowe dotyczące filmu w historii kinematografii światowej.
Matuszewski zawarł w nich swoje poglądy na temat kinematografii, a także przedstawił prognozy jej rozwoju. Podkreślał wartość dokumentacyjną filmu jako zapisu rzeczywistości, który pozwala zarejestrować obraz taki jaki jest bez retuszu (wówczas był on technicznie niemożliwy). Fabularne filmy inscenizowane, realizowane w zaaranżowanych wnętrzach i sytuacjach nie przedstawiały dla niego żadnej wartości stanowiąc rozrywkę tłumu.