Johann Baptist Strauss (ur. 14 marca 1804 w Leopoldstadt, zm. 25 września 1849 Wiedniu) – austriacki kompozytor okresu romantyzmu, ojciec Johanna Straussa (syna), dziadek Johanna Straussa (wnuka).
Życiorys Rodzina Na świat przyszedł jako trzecie dziecko w rodzinie żydowskiego szynkarza, Franza Borgiasa Straussa i Barbary z d. Dollmann, córki dorożkarza. W wieku 7 lat stracił matkę, a w wieku 12 lat ojca. W 1822 roku Strauss ukończył praktykę w zawodzie introligatora, którego jednak nigdy nie wykonywał. Od 1823 r. pracował w zespole muzycznym Josepha Lannera. W 1825 roku poślubił Marię Ann Streim w kościele parafialnym w Liechtenthal. Miał z nią sześcioro dzieci: Johanna (1825–1899), Josefa (1827–1870), Annę (ur. 1829), Therese (ur. 1831), Ferdinanda (ur. 1834) i Eduarda (1835–1916). W 1842 roku porzucił rodzinę, wybierając wspólne życie z młodą szwaczką, Emilie Trampusch, z którą miał ośmioro nieślubnych dzieci.