Mapa wyobrażeniowa, mapa poznawcza, mapa mentalna – zbiór wyobrażeń danej jednostki (osoby) lub grupy zawierający informacje o przestrzennej organizacji zjawisk. Wyobrażenia te spełniają funkcję mapy i stanowią jednocześnie podstawę wielu ludzkich zachowań w przestrzeni. Podejmowane bowiem przez ludzi decyzje przestrzenne wynikają ze znajomości przestrzeni oraz z wartości przypisywanych jej elementom.
Historia
Jednym z pierwszych badaczy uczenia się środowiska na podstawie map i konstruowania map poznawczych był Frederic Putnam Gulliver. W artykule „Orientacja na podstawie map”, z 1908 roku, zawarł opis metody uczenia dzieci orientacji przestrzennej z wykorzystaniem map. Fundamentalne wyniki badań zachowań przestrzennych przedstawił Edward Tolman w 1948, w artykule „Mapy poznawcze szczurów i ludzi”. W 1960 roku ukazało się pierwsze wydanie książki „The Image of the City” Kevina Lyncha, w której uznał on, że w procesie odnajdywania w mieście drogi do celu główną rolę odgrywa umysłowy obraz zewnętrznego świata, który jest wytworem aktualnych wrażeń oraz pamięci.