thumb|Ulica Świętokrzyska przed 1939, widok w kierunku wschodnim thumb|Ulica w listopadzie 1939, w oddali widoczny gmach Prudentialu thumb|Ulica po odgruzowaniu w 1939 Ulica Świętokrzyska – ulica w dzielnicy Śródmieście w Warszawie.
Historia Ulica jest dawną drogą narolną, która rozdzielała grunty książęce od włók Kałęczyna. Nazwa, potwierdzona urzędowo w 1770, pochodzi pośrednio od kościoła św. Krzyża. W XVIII w. działający tam księża misjonarze założyli w pobliżu obecnej ulicy Czackiego folwark zwany Świętokrzyskim, przez który biegła obecna ulica.
Drewniana zabudowa ulicy została zniszczona w 1656 podczas potopu szwedzkiego.
W połowie XVIII wieku ulica została wybrukowana, a w czasach Królestwa Polskiego – została zabudowana dwupiętrowymi kamienicami. W 1828 w rejonie Świętokrzyskiej i ówczesnego placu Dzieciątka Jezus powstała duża fabryka metalurgiczna Karola Mintera wraz z pałacykiem właściciela. W 1868 w zabudowaniach dawnej fabryki uruchomiono pocztę.
Od końca XIX wieku do wybuchu II wojny światowej ulica na odcinku pomiędzy Nowym Światem a ulicą Jasną była znana w Warszawie jako miejsce handlu starymi i używanymi książkami. Działało tutaj kilkanaście antykwariatów. Właścicielami większości z nich byli Żydzi.