Polska Macierz Szkolna (zwana w skrócie Macierzą Polską lub Macierzą Szkolną) – polska organizacja kulturalno-oświatowa założona w 1905 w Warszawie i działająca w latach 1905–1907 oraz 1916–1918 w Królestwie Polskim, a następnie w latach 1918–1939 w II Rzeczypospolitej.
Powstanie organizacji
Idea powołania organizacji społecznej zajmującej się pracą oświatową narodziła się wśród inteligencji warszawskiej, związanej z Kołem Wychowawców i Związkiem Unarodowienia Szkół. Na zebraniu zwołanym z inicjatywy Józefa Świątkowskiego, Mariana Lutosławskiego, księdza Jana Gralewskiego i Mieczysława Brzezińskiego w dniu 28 kwietnia 1905 r., utworzono Związek Popierania Prywatnego Szkolnictwa Polskiego oraz powołano komisję, która miała opracować jego programJózef Stemler, Polska Macierz Szkolna, [w:] Nasza walka o szkołę polską 1901–1917. Opracowania, wspomnienia, dokumenty, pod red. Bogdana Nawroczyńskiego t. 2, Warszawa 1934, s. 167–168..