thumb|Dworzec Haarlem – tablica pamiątkowa na stulecie kolei thumb|Muzeum kolei w Utrechcie; lokomotywa szerokotorowa kolei HSM thumb|Rotterdam w 1888. Widoczna kolej średnicowa z 1877 thumb|Położony na sztucznej wyspie dworzec Amsterdam Centraal z 1889 zamyka wyniosłą bryłą główną ulicę starego centrum miasta thumb|Dworzec Haarlem z 1908 thumb|Wagon silnikowy kolei ZHESM z 1908; Nederlands Spoorwegmuseum w Utrechcie thumb|Rotterdam, podnoszony „Koningshavenbrug” (popularnie zwany „De Hef”) z 1927, nieużywany od 1993 i pozostawiony jako zabytekHistoria kolei w Holandii – pierwsze linie kolejowe w Holandii powstały z pewnym opóźnieniem w stosunku do innych państw zachodnioeuropejskich (Wielka Brytania – 1803, Francja – 1827, Belgia – 1835). Opóźnienie to spowodowane było istnieniem wydajnego systemu kanałów i żeglownych rzek, czyniących alternatywne rodzaje transportu mało ekonomicznymi. Do dzisiaj żegluga śródlądowa w Holandii przewozi kilkadziesiąt procent towarów, a kolej ma charakter przewoźnika pasażerskiego.
Zachowany do dzisiaj zabytkowy tabor kolejowy i inne eksponaty dokumentujące przeszłość kolei znajdują się w wielu muzeach, m.in.