thumb|Inauguracja kolei Neapol – Portici, 1839 thumb|Florencja, stazione Leopolda z 1848 thumb|Kolej La Spezia – Genua nad brzegiem Morza Liguryjskiego, region Cinque Terre; zbudowana w latach 60. XIX wieku thumb|Mediolan, detal budynku dworca Centrale (drugiego) thumb|Wiadukt Tenda, obecnie we Francji thumb|Włoski pociąg elektryczny ETR 200 thumb|Jednostka spalinowa kolei prywatnej ALN, ok. 1960 thumb|ETR 450 Pendolino – pierwszy na świecie pociąg z wychylnym pudłem w trybie aktywnym Historia kolei we Włoszech sięga końca lat 30. XIX wieku, kiedy pierwsza kolej parowa została otwarta pomiędzy Neapolem a Portici. Na początku XX wieku rozpoczęto elektryfikację kolei.
Początki 4 października 1839 – otwarcie kolei parowej Neapol – Portici (Królestwo Obojga Sycylii); inż. Armand Bayard de la Vingtrie; parowozy „Bayard” i „Vesuvio”; 1840 – powstaje kolej parowa Mediolan – Monza, druga na ziemiach włoskich; proj. inż. Giulio Sarti z Mediolanu, inicjatywa Putzera de Reibegg (Królestwo Lombardzko-Weneckie, austriacki kraj koronny), w 1849 przedłużona do Como; 1842–1846 – powstają pierwsze odcinki kolei Mediolan – Wenecja, z mostem przez Lagunę Wenecką;