Kosynierzy stanowili również istotną część piechoty narodowych sił zbrojnych w okresie powstania krakowskiego 1846 roku. Kompanie kosynierskie formowali na Wawelu Michał Pałczyński i Władysław Iżycki. Ich skład stanowili przede wszystkim włościanie z okręgu miasta Krakowa. Utworzono wtedy 1 batalion kosynierów, którym dowodził złotnik Teofil Zamojski. Podoficerowie byli uzbrojeni w strzelby myśliwskie. Żołd kosyniera wynosił 15 groszy dziennie i wypłacano go na 5 dni z góryMarian Anusiewicz, Wypisy źródłowe do historii sztuki wojennej. Polska sztuka wojenna w latach 1832-1862, Zeszyt 13. Wydawnictwo Ministerstwa Obrony Narodowej, 1959, s. 84-85..
Bitwy z udziałem kosynierów thumb|Kosynierzy przed bitwą na obrazie Racławice autorstwa Józefa Chełmońskiego thumb|Emilia Plater na czele kosynierów z powstania listopadowego z roku 1831, obraz Jana Rosena