thumb|Ryszard Bartel (pierwszy z lewej) obok samolotu BM-4d z silnikiem WZ Ryszard Bartel (ur. 22 marca 1897 w Sławniowie, zm. 3 kwietnia 1982 w Warszawie) – polski inżynier, konstruktor lotniczy, pilot i historyk lotnictwa, jeden z polskich pionierów lotnictwa.
Życiorys Urodził się 22 marca 1897 w Sławniowie k. Pilicy. Od młodości interesował się lotnictwem. W 1910 w Sosnowcu jako uczeń szkoły handlowej rozpoczął budować modele latające. Były to ornitoptery, czyli modele z ruchomymi skrzydłami, które dobrze latać nie mogły. W 1911 w Sosnowcu zbudował model latający z nieruchomymi skrzydłami, wzorując się na lotni Tańskiego. Loty, które wykonał, były zadowalające, więc Ryszard Bartel postanowił zbudować prawdziwy szybowiec. Ukończył go na wiosnę 1911. Próby wystartowania nie powiodły się, gdyż całość miała masę 35 kg i mimo zbudowania specjalnej platformy konstruktor biegnąc z szybowcem, nie był w stanie wznieść się w górę. Niezrażony tym niepowodzeniem przystąpił do budowy nowej konstrukcji, wykorzystując elementy poprzedniej. Jednopłat ten miał już ster wysokości i ster kierunku. Wykonał na nim i następnej, ulepszonej wersji kilka lotów, unosząc się na wysokość 2 m i lecąc kilkanaście. W 1916 uzyskał maturę w Szkole im.