Ziemia Franciszka Józefa (, ) – rosyjski arktyczny archipelag w północno-zachodniej części Morza Barentsa. Administracyjnie należy do obwodu archangielskiego.

Historia Archipelag został odkryty 30 sierpnia 1873 roku przez austro-węgierską ekspedycję naukową Juliusa von Payera i Karla Weyprechta na statku „Admiral Tegetthoff”. Ekspedycja ta była poprzedzona badaniami naukowymi Piotra Kropotkina, który w referacie z 1871 roku zawarł teoretyczne dowody na istnienie nieznanego archipelaguWłodzimierz Rydzewski, Kropotkin, Wydawnictwo „Wiedza Powszechna”, Warszawa 1979, s. 36.. Otrzymał on imię cesarza Austrii i króla Węgier Franciszka Józefa I. Gdy Payer wykonał pierwszą fragmentaryczną mapę tego terenu, zaznaczył na niej jedynie dwie wyspy sądząc, że nie ma ich tu więcej.