mały|Fragment XVIII-wiecznego dzieła Silesia numismatica oder Einleitung zu dem Schlesischen Müntz-Cabinet Gottfrieda Dewerdecka mały|Monety Wolnego Miasta Krakowa z 1835 (5 groszy i 1 złoty) mały|Awers banknotu o nominale 20 złotych, emisji Banku Polskiego z 11 listopada 1936 Numizmatyka (łac. numismatica z ) – nauka pomocnicza historii zajmująca się badaniem, opisem i systematyzowaniem numizmatów, w tym: monet, banknotów oraz innych znaków pieniężnych, pod względem historycznym, estetycznym i technicznym.
Termin ten pochodzi od greckiego nomisma, co pierwotnie było nazwą bizantyjskiego złotego solidaAndrzej Mikołajczyk: Leksykon numizmatyczny. Warszawa-Łódź: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 275, ..
Przedmiotem badań naukowych jest sposób wykonania i materiał służący do wyrabiania pieniądza, umieszczane na nim napisy (inskrypcje) i wyobrażenia, a także znaczenie pieniądza jako środka wymiany. Zakres dociekań obejmuje również badanie prawa menniczego, organizacji mennic i wartości bitego w nich pieniądza, czyli wszystkie zagadnienia dotyczące organizacji warsztatów produkcji pieniądza, ich statusu prawnego i roli w historii społeczeństwBogdan Snoch, Terminy i pojęcia historyczne. Słownik szkolny. Warszawa: Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1990, s.