W nowym ustroju społeczeństwo panować miało nad życiem gospodarczym poprzez realizację planów harmonizujących interesy produkcji i pracy. Planowość osiągniętoby stopniowo uspołeczniając środki produkcji na rzecz państwa, samorządów, kooperatyw i związków zawodowych. Postępy uspołecznienia uzależniano od siły państwa, doskonalenia jego organizacji, potrzeb przemysłu, odpowiednio wysokiej wytwórczości, krótko mówiąc – od dojrzałości warunków technicznych i gospodarczych. Upaństwowienie rozpocząć się miało od tych dziedzin, które doszły do tak wysokiego stopnia koncentracji, że osobista inicjatywa właściciela przestała odgrywać już większą rolę. Byłyby to zarazem gałęzie gospodarki szczególnie ważne dla narodu i państwa. Natomiast dziedziny produkcji jeszcze nieskoncentrowane, nowe, wymagające ryzyka i indywidualnych zabiegów pozostawać miały prywatne tak długo, dopóki nie przekształciłyby się w towarzystwa akcyjne. W ten sposób, mimo planowości i kontroli państwa nad produkcją, zawsze istniałaby własność prywatna i przedsiębiorczość indywidualna. Podkreślić należy, że NPR opowiadała się za ewolucyjną, a nie rewolucyjną drogą przekształcenia ustroju.