thumb|Brama Twierdzy Spandau Cytadela Spandau (niem. Zitadelle Spandau) – szesnastowieczna twierdza bastionowa, położona w Spandau, obecnie dzielnicy Berlina, jeden z lepiej zachowanych zabytków renesansowej architektury fortyfikacyjnej w Europie.
Historia Spandau, strategicznie położone u zbiegu rzek Sprewy i Haweli, było wpierw grodem słowiańskim, a od czasów margrabiego Albrechta umocnioną siedzibą margrabiów brandenburskich, aż do XV wieku. Gdy Fryderyk II przeniósł stolicę Marchii Brandenburskiej do Berlina, miasto zostało siedzibą wdów po elektorach. W 1560, elektor Joachim II Hektor rozpoczął budowę nowej twierdzy, w stylu włoskim, wykorzystując pozostałości dawnego zamku. Pierwszym jej architektem był Christoph Römer (do 1562); po nim budowę przejął Francesco Chiaramella de Gandino, który najprawdopodobniej stworzył główny zarys twierdzy. Po śmierci Joachima II w 1571, dzieło kontynuował jego syn, Jan Jerzy. Po Chiaramellim, kierownictwo budowy przejął w 1578 Rocco Guerrini, hrabia Lynar, który ukończył ją ok. 1594.