Współprzysiężnicy nie składali przysięgi co do prawdziwości twierdzenia strony, tj. co do faktów mających być przedmiotem dowodu, a tylko świadczyli swą przysięgą o wiarygodności osoby przysięgającego (...) Podobną, co współprzysiężnicy rolę w procesie odgrywali świadkowie, których znaczenie było ówcześnie bardzo ograniczone. Przede wszystkim początkowo świadkami mogli być tylko ci, którzy kiedyś byli specjalnie zaproszeni do uczestnictwa przy jakimś akcie prawnym, a obecnie potwierdzali ten fakt przed sądem, jako tzw. świadkowie przywołani (testes rogati), a nie przypadkowi uczestnicy zdarzeń.
Zeznania swoje świadkowie składali w formie przysięgi, która w odróżnieniu od przysięgi współprzysiężników stanowiła potwierdzenie podanej przez stronę tezy (iuramentum assertorium). Nie mogli oni natomiast twierdzeń strony zmieniać lub uzupełniać. Zeznanie ich miało więc charakter czysto formalny. Dopiero w późnym średniowieczu, wraz z dążeniami do poznania prawdy w procesie, ważnym środkiem dowodowym staną się zeznania świadków w ścisłym tego słowa znaczeniu, tj. przypadkowych obserwatorów faktów i zdarzeń będących przedmiotem dowodu.
Przypisy
Kategoria:Prawo w średniowieczu