Kluczowym elementem jest baza sygnatur, budowana wraz z pojawianiem się nowych ataków i odpowiednio często aktualizowana.
Elementy systemu IDS/IPS Typowe elementy systemu IDS/IPS to: sonda () – element analizujący ruch sieciowy i wykrywający ataki, baza danych – zbierająca informacje o atakach z grupy sensorów, analizator logów – umożliwiający wizualizację i analizę logów z grupy sensorów.
Architektura W zależności od lokalizacji sensora oraz zakresu analizowanych zdarzeń wyróżnia się następujące rodzaje systemów IDS: hostowe – HIDS () – działają jako aplikacja w jednym, ochranianym systemie operacyjnym, analizując zdarzenia pochodzące z logu systemowego oraz z lokalnych . sieciowe – NIDS () – analizujące ruch sieciowy dla wszystkich systemów w segmencie sieci, do którego są podłączone. NIDS potrafi rozpoznawać ataki skierowane przeciwko systemom, które nie mają zainstalowanych HIDS. Równocześnie jednak ma ograniczone zdolności analizowania ruchu przesyłanego w kanałach SSL lub zdarzeń zachodzących lokalnie w systemie (np. brak pamięci, ataki lokalne z konsoli).
Sieciowe systemy IPS mogą działać w następujących topologiach sieciowych: