Geneza Pierwowzorem Joanny Lipskiej była Apolonia Makowska, siostra Wincentego Chełmińskiego, wspólnika wileńskiej księgarni Orzeszkowej. 16-letnia Apolonia w latach 1872–73 założyła i samodzielnie prowadziła szkołę dla dzieci wiejskich i dla dzieci oficjalistów dworskich w Werkach pod Wilnem. Za tę działalność została aresztowana i skazana na 3 miesiące więzienia, z możliwością zamiany na karę grzywny. Rosyjskie represje wobec Polaków po powstaniu styczniowym były bardzo dotkliwe, za prowadzenie tajnych, zakazanych szkół polskich.
Przekłady Nowelę przetłumaczono na angielski, hebrajski, niemiecki, rosyjski, serbsko-chorwacki, szwedzki i ukraiński. W 1909 roku ukazał się przekład noweli na esperanto autorstwa Franciszka EnderaSkan esperanckiego tłumaczenia noweli na Wikimedia Commons.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Polskie nowele Kategoria:Utwory literackie z 1884 Kategoria:Twórczość Elizy Orzeszkowej