Historia i popularyzacja kosmologii Heller badał też historię kosmologii w XX w. Pracował m.in. na Katolickim Uniwersytecie w Louvain, gdzie urzędował wcześniej wybitny kosmolog Georges Lemaître. Kilka lat po jego śmierci Heller uczestniczył w podsumowaniu jego prac i stworzeniu archiwum razem z Odonem Godartem. Dorobek naukowy Lemaître’a Heller opracował w osobnej książce Kosmologia Lemaître’a (1985).
Michał Heller popularyzował w licznych dziełach oraz wystąpieniach odkrycia i hipotezy współczesnej kosmologii. Poruszał zarówno zagadnienia teoretyczne, nad którymi sam pracuje, jak i napływające wciąż dane obserwacyjne. Zwraca uwagę na historyczny rozwój kosmologii, upadek teorii stanu stacjonarnego i ostateczne potwierdzenie Wielkiego Wybuchu przez obserwacje astronomiczne. Pisze też o społeczno-kulturowych aspektach kosmologii. Uważa ją za jedno z największych osiągnięć XX wieku.