thumb|300px|Moneta Mamertynów z podobizną Adranosa i psa Mamertyni (łac. Mamertini, synowie Marsa) – pochodzący z Samnium i Kampanii italscy najemnicy, słynni z walki w armii greckiej (dowodzonej przez Agatoklesa) przeciwko Kartagińczykom na Sycylii, i z opanowania Messany, w której ustanowili zbójeckie państwo i skąd przeprowadzali łupieżcze napady na miasta Sycylii.
Opanowanie Messany Po zakończeniu wojny z Kartaginą w 306 p.n.e. Agatokles, władca Syrakuz na Sycylii, sprowadził 10 tysięcy najemników z Kampanii, którzy po jego śmierci zajęli Messanę ok. 288 p.n.e., ale przed 283 p.n.e., po wygnaniu i wymordowaniu części mieszkańców oraz rozdzieleniu między siebie kobiet, dzieci i majątku ofiar. Stąd organizowali wyprawy łupieżcze w kierunku północnej i wschodniej Sycylii, terroryzując okoliczne miasta greckie.
W 280 p.n.e. podjęli współpracę z Legio Campana, innym oddziałem Kampańczyków, którzy pod wodzą Wibeliusza Decjusza stacjonowali w Rhegium, położonym naprzeciw Messany po italskiej stronie Cieśniny Mesyńskiej. Impulsem do nawiązania kontaktów była zdradziecka napaść oddziału Decjusza na sprzymierzonych z Rzymem mieszkańców Rhegium, którzy zostali wymordowani. Między obydwoma oddziałami zawarty został układ przyjaźni.