W 1425 r. wielki mistrz Paweł von Russdorf nadał osadzie przywilej lokacyjny na prawie chełmińskim. Sołtysem został wtedy Bartosz Bratomil. Na mocy przywileju wsi przyznano 48 łanów ziemi oraz 12 lat wolnizny od czynszów. W dokumencie opisano prawa i obowiązki mieszkańców, którzy zobowiązani byli m.in. do prac przy mostach prowadzących do zamku, koszenia łąk zamkowych oraz zawożenia listów do Rynu (Rhein), Giżycka (Leca, Lötzen) i na Mazowsze. Wieś prawdopodobnie uległa zniszczeniu w 1433 r. Być może dopiero po tym fakcie osada miejska rozwinęła się nad brzegiem jeziora, nieco bardziej na północ od wsi, bliżej zamku. Prawa miejskie Ełku zapisano w akcie lokacyjnym wystawionym pod datą 27 lutego 1445 r. Data roczna jest omyłką, gdyż wystawca dokumentu wielki mistrz Paweł von Russdorf zmarł w 1441 r. Na podstawie badań stwierdzono, że prawidłowy rok nadania praw miejskich to 1435. W przywileju miejskim miastu na prawie chełmińskim nadano 102 łany ziemi i 12 lat wolnizny.