Postępowanie odrębne w sprawach o naruszenie posiadania – postępowanie odrębne, regulowane w art. 478-479 Kodeksu postępowania cywilnegoUstawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego ( ze zm.). Postępowanie to służy rozpoznawaniu spraw o tzw. roszczenia posesoryjne. Są to roszczenia o ochronę posiadania rzeczy. Dotyczyć mogą zarówno rzeczy ruchomej jak i nieruchomej. W postępowaniu, o którym mowa, sąd nie rozpoznaje samego prawa ani dobrej wiary pozwanego. Bada jedynie ostatni stan posiadania oraz sam fakt jego naruszeniaArt. 478 kpc..
Charakterystyczne dla tego postępowania jest to, iż niedopuszczalne jest w nim wystąpienie pozwanego z powództwem wzajemnymArt. 479 kpc., a od orzeczeń sądu drugiej instancji nie przysługuje skarga kasacyjnaArt. 3982 § 2 pkt 1 kpc.. Dodatkowo, jeżeli sąd uwzględnia powództwo o naruszenie posiadania może nadać wyrokowi rygor natychmiastowej wykonalności bez potrzeby spełnienia żadnych dodatkowych przesłanekArt. 333 § 2 kpc..
Do rozpoznawania spraw o naruszenie posiadania wyłącznie właściwe są sądy rejonowe niezależnie od wartości przedmiotu sporuArt.