to forma zmieniająca się w zależności od warunków miejsca i czasu.
Według Stanisława Zajączkowskiego istotą procesu osadnictwa, który jest rezultatem wzajemnego oddziaływania na siebie terytorium i grupy ludzkiej jest tworzenie na terytorium zajmowanym przez daną grupę ludzką punktów osadniczych, będących nie tylko osiedlami w ścisłym tego słowa znaczeniu, tzn. siedzibami ludzi, ale także ośrodkami ich działalności gospodarczej, a stanowiących zarazem ramy, w jakich kształtują się stosunki społeczne odpowiednio do rozwoju sił wytwórczych.
Według Zbigniewa Kobylińskiego osadnictwo to wbudowanie trwałych struktur przestrzeni społeczno-kulturowej w konkretną geosferę czysto naturalną lub uprzednio zantropogenizowaną przestrzeń geograficzną.
Henryk Łowmiański definiuje osadnictwo w następujący sposób: Jest to rezultat oddziaływania człowieka na środowisko związane trwale z danym terenem.
Zasadnicze elementy osadnictwa Na osadnictwo, zdaniem Waldemara Chmielewskiego, składają się trzy elementy: ludzie: (wiedza człowieka, umiejętności, wyposażenie, ekonomika, organizacja) kultura, która umożliwia opanowanie i wykorzystanie środowiska wraz z jego zasobami obszar i jego zasoby
Badaniem tych procesów zajmują się: geografia osadnictwa – (geografia fizyczna i antropogeografia) archeologia osadnictwa historia