Obecnie poszczególne państwa rozmaicie regulują status ludów tubylczych zamieszkujących na ich terytorium. Czasem są to konstytucyjne gwarancje autonomii o różnym zakresie, kiedy indziej – szczególne uregulowania prawne niższego rzędu. Niektóre rządy z różnych przyczyn zaprzeczają istnieniu ludów tubylczych na terytorium danego państwa i odmawiają formalnego potwierdzenia ich praw (co bywa powodem niepokojów wewnętrznych w tych krajach i przedmiotem troski społeczności międzynarodowej).
W ostatniej ćwiartce XX w. rosnące zainteresowanie środowisk prawniczych, politycznych i humanitarnych (w tym samych tubylczych grup i ich przedstawicieli oraz organizacji pozarządowych) zaczęły wzbudzać kwestie dotyczące praw indywidualnych tubylców i całych ludów tubylczych oraz ich statusu międzynarodowego. Od 1977 r. są one m.in. przedmiotem międzynarodowych konferencji oraz obrad i negocjacji w ramach systemu ONZ. Problematyka ludów tubylczych omawiana jest podczas dorocznych sesji powołanej w 1982 r. Grupy Roboczej ds. Ludów Tubylczych (WGIP, działającej w ramach Podkomisji ds. Promocji i Ochrony Praw Człowieka w Radzie Praw Człowieka) oraz stanowi przedmiot działalności powstałego w 2000 r. Stałego Forum ds.