W latach 1815–1830 Warszawa odzyskała pozycję ośrodka życia kulturalnego. W 1816 założono Uniwersytet Warszawski, wkrótce zaś utworzono Bibliotekę Publiczną (jej dyrektorem był Linde).
1832-1863: po upadku powstania listopadowego do wybuchu styczniowego
Od 1833 do 1856 obowiązywał stan wojenny. Po roku 1840 zamknięto uniwersytet, zlikwidowano Towarzystwo Przyjaciół Nauk, zaś większą część ich naukowych warsztatów wywieziono do Rosji. Miasto opuścili m.in.: Edward Dembowski, Teofil Lenartowicz, Roman Zmorski, Narcyza Żmichowska, Józef Bohdan Dziekoński. Życie kulturalne przyjęło postać nieformalną; koncentrowało się w salonach, małych grupach artystycznych. Zwiększył się udział kobiet w literaturze, pisały wtedy m.in. Żmichowska, Paulina Krakowowa, Józefa Śmigielska, Seweryna Pruszakowa z Żochowskich, Eleonora Ziemięcka. Tzw. entuzjastki zajmowały się tajną działalnością kurierską – kulturalną, oświatową i propagandową;