thumb|280px|Oryginalna, gotycka korona św. Wacława Korona Świętego Wacława lub korona świętowacławska (, Koruna sv. Václava) – insygnium koronacyjne, korona władców Czech od 1347 do 1836 roku. Relikwia narodowa, symbol państwowości i suwerenności Czech. Przechowywana w Katedrze Świętych Wita, Wacława i Wojciecha w Pradze.
Historia Korona Świętego Wacława powstała ok. 1347 roku na koronację Karola IV Luksemburskiego i swoją nazwą nawiązuje do tradycji księcia Czech i męczennika, św. Wacława, który był patronem króla.
Po swojej intronizacji Karol IV nakazał umieścić ją w relikwiarzu św. Wacława, na głowie świętego. Jedyną osobą uprawnioną do jej zdjęcia był król, i to wyłącznie na czas ceremonii swej koronacji, po której – jeszcze tego samego dnia – miał on ją zwrócić na miejsce. Potwierdziła to bulla Klemensa VI z 1347, która groziła klątwą każdemu, kto sobie ten klejnot przywłaszczy. Następcy cesarza nie uszanowali jednak jego woli. W 1420 roku Zygmunt Luksemburski wywiózł ją z Czech, aby nie dopuścić do ewentualnego przejęcia jej przez husytów. Gdy zwrócił koronę w 1436 roku oddał ją na przechowanie do zamku Karlsztejn pod Pragą, gdzie była przechowywana do XVII wieku. W 1619 roku przed koronacją Fryderyka Wittelsbacha została zwrócona do praskiej katedry, jednak już w 1631 została ponownie wywieziona.