Tłumaczenie ustne – czynność, która ułatwia komunikację języka mówionego lub migowego (symultanicznie bądź konsekutywnie) pomiędzy dwoma lub więcej rozmówcami, którzy nie mówią (bądź nie komunikują się) tym samym językiem.
Tłumaczenia ustne a tłumaczenia pisemne Terminy „tłumaczenie ustne” () i „tłumaczenie pisemne” () używane są w życiu codziennym. Obydwa zwroty związane są z przekazywaniem znaczenia pomiędzy dwoma językami. „Tłumaczenie pisemne” odnosi się do pisemnego przekazywania treści danego tekstu – zwykle pisanego (choć może to być także zarejestrowana w formie dźwiękowej lub wizualnej wypowiedzi) – najczęściej rozciągniętego w czasie i wymagającego użycia różnych źródeł, na przykład słowników. Istnieje bardzo wysoki standard wierności tłumaczeń. „Tłumaczenie ustne” zachodzi „tu i teraz” z obecnymi osobami i związane jest z wypowiedziami (pomimo że językiem źródłowym może być tekst).
Przy tłumaczeniu ustnym ważne jest przekazanie treści w formie zrozumiałej dla odbiorcy i nie jest ważne dobieranie formalnie najbardziej precyzyjnego odpowiednika tłumaczonego zdania. Tym bardziej mylące może być tłumaczenie dosłowne;