Przedstawiciele nowej subdyscypliny inspirowali się odkryciami teorii społecznej oraz myślą Karla Marksa, Antonio Gramsciego, Louisa Althussera, Jürgena Habermas, Michela Foucaulta i Pierre'a Bourdieu.
Rok 1993 można przyjąć za przełomową datę w historii krytycznej analizy dyskursu. Poświęcono jej kwietniowy numer pisma Discourse & Society, w którym holenderski badacz Teun van Dijk opublikował artykuł programowy. Obecnie KAD stała się przedsięwzięciem multidyscyplinarnym łączącym naukowców z wielu krajów. Także w Polsce prowadzone są badania z jej zakresu – w Instytucie Lingwistyki Stosowanej UW tym zagadnieniem zajmowała się Anna Duszak.
Próby definicji Między zwykłą analizą dyskursu a jej krytycznym „odłamem” nie przebiega ostra granica. Krytycznej analizy dyskursu nie należy więc uznawać za sformalizowaną specjalizację. Oferuje ona raczej nowe spojrzenie na zagadnienie. Zwykła analiza dyskursu jest deskryptywną dziedziną językoznawstwa, podczas gdy KAD posiada aspiracje normatywne i koncentruje się na aspektach społecznych oraz politycznych. U podstaw krytycznej analizy dyskursu leży spostrzeżenie, że wszystkie dyskursy przedstawiają sobą określone wartości.