thumb|100px|Rzymskie pilum większe Pilum (łac. oszczep, liczba mnoga pila) – oszczep, najprawdopodobniej pochodzenia etruskiego lub samnickiego, udoskonalony i używany przez Rzymian w całym okresie istnienia państwa rzymskiego.
Na początku republiki rzymskiej legioniści pierwszej (hastati) i drugiej (principes) linii manipułów w legionie byli wyposażeni w dwa pila: większe, określane pilum eminus („pilum z daleka”) oraz mniejsze, zwane z kolei pilum comminus („pilum z bliska”). Po reformie Gajusza Mariusza ujednoliconą wersję pilum posiadali wszyscy legioniści, ale w dalszym ciągu w dwóch egzemplarzach.
Pilum większe Pilum większe (ciężkie) miało długość około 2,1 metra, z czego około 70 centymetrów przypadało na żeleźce, a reszta na drzewce. Niewielki hartowany sztych osadzony na długiej niehartowanej szyjce miał kształt stożka lub piramidki, a czasem haka (pilum hamatum). Długa miękka szyjka grota umożliwiała po przebiciu tarczy wbicie się sztychu w korpus przeciwnika raniąc go lub zabijając. Wyjątkowość pilum tkwiła w sposobie łączenia części metalowej i drewnianej.